Home Nieuws Uit angst voor Turkije voert Israël gesprekken met Amerika over F-35 levering

Uit angst voor Turkije voert Israël gesprekken met Amerika over F-35 levering

26 juli 2015, Ferryvlucht van Fort Worth AB Texas naar Eglin AB Florida. JSF F-35 met Registratie AN-1, tailnummer F001 Werd 24 juli 2015 door Lokheed Martin overgedragen aan Nederland. Om 11:07h Texaaanse tijd word de eerste JSF overgevlogen van Fort Worth AB naar Eglin AB. Foto: Eerste Nederlandse vlucht F-35 AN-1

De Israëlische regering maakt zich zorgen over een deal waarbij F-35 gevechtsvliegtuigen worden geleverd aan Turkije als onderdeel van het oorspronkelijke JSF-programma waar Turkije samen met Nederland als één van de eerste landen aan deelneemt. Israël wil niet dat Turkije de toestellen ontvangt met de software waarmee de capaciteiten van het toestel geüpdated kunnen worden. Het is niet de eerste keer dat Israël andere landen of entiteiten onder druk zet om te voorkomen dat Turkije zich ontwikkelt op het gebied van defensie.

Volgens een hoge Israëlische defensieambtenaar wil Israël het enige land in het Midden Oosten met F-35’s blijven om een militair kwalitatieve voorsprong te behouden en uit angst dat details over haar militaire mogelijkheden zullen lekken naar naburige landen.

Gesprekken tussen Israël en de VS focussen zich onder andere op de software dat ontwikkeld wordt door de Amerikanen waarmee upgrades kunnen worden uitgevoerd ten behoeve van de capaciteiten van de F-35’s. Volgens bronnen in Washington, zo meldt Haaretz, zou de kwestie onderdeel zijn van de onderhandelingen met Israël.

Israël bang dat het voorsprong verliest

Israël ontkent officieel dat het gesprekken voert over de deal, waarin Turkije zo’n 100 F-35 gevechtsvliegtuigen zal ontvangen en zegt dat het de ontwikkelingen nauwgezet in de gaten houdt. Israël denkt dat het lastig is om de deal te annuleren, omdat Turkije één van de landen is geweest die heeft geïnvesteerd in de ontwikkeling van het vliegtuig. De Israëlische luchtmacht ontvangt de software waarmee het toestel wordt geupdated in juli en vreest dat ook Turkije het zal ontvangen. Volgens de Israëlische krant Haaretz bespreekt Israël de optie met de VS waarin Turkije het vliegtuig zonder software ontvangt, zodat Israël haar voorsprong behoudt.

Turkse TF-X

Hoewel Turkije veel geld heeft geïnvesteerd in de ontwikkeling van de F-35, zet het haar geld niet in op één paard. Turkije is ook bezig met het ontwikkelen van haar eigen gevechtsvliegtuig, de TAI-TF-X, die de tekortkomingen van de F-35 zullen aanvullen in de Turkse vloot, waarvan er in eerste instantie 250 gebouwd zullen worden. Het Turkse gevechtsvliegtuig wordt ontwikkeld samen met de Britse defensiegigant BAE en ook de Russen tonen interesse in het project.

Israël wilde ook capaciteit Turkse satelliet inperken

Dat Israël bij de Amerikanen bezwaar maakt tegen de levering van F-35’s aan Turkije is geen verrassing. Israël wil niet dat andere landen in het Midden Oosten zich op militair gebied ontwikkelen. Zo zette Israël het Franse bedrijf Thales al eens onder druk om de mogelijkheid van de Göktürk-satellieten om foto’s te nemen wanneer het boven Israël vliegt, uit te schakelen. Israël kon druk zetten omdat het sommige elektro-optische onderdelen aan het bedrijf levert. Turkije had het Franse bedrijf daarop verzocht om aan te tonen dat de satelliet overal foto’s van kan maken. Hoewel het bedrijf aanvankelijk weigerde, ging ze later toch overstag toen Turkije de betalingen aan het bedrijf stopzette. De toenmalige premier en huidige president Recep Tayyip Erdogan wees de Israëlische eisen van de hand en verdedigde het recht van Turkije als soevereine staat om haar eigen hoge resolutie observatiesatellieten te ontwerpen, ontwikkelen, bouwen en in een baan rond de aarde te brengen. Israël heeft al sinds 1988 observatiesatellieten die om de aarde cirkelen.

De levering van de eerste 30 F-35 gevechtsvliegtuigen aan Turkije staat gepland op 21 juni 2018. Turkse piloten zullen later deel uitmaken van een trainingsprogramma van Lockheed Martin, de hoofdontwikkelaar van de F-35.