Home Nieuws Turkse vredesoperatie Cyprus herdacht

Turkse vredesoperatie Cyprus herdacht

Op de 46e verjaardag van de Turkse vredesoperatie op Cyprus, benadrukt de Turkse president Erdogan het belang van gelijke rechten voor alle eilandbewoners van Cyprus. Op 20 juli 1974 greep Turkije in op Cyprus om etnische zuiveringen van Turkse Cyprioten door Griekse Cyprioten te voorkomen.

President Erdogan zegt op deze belangrijke dag dat Griekse Cyprioten de politieke gelijkwaardigheid en de gelijke rechten van Turkse Cyprioten over de natuurlijke bronnen van het eiland zouden moeten erkennen. “Een eerlijke en permanente oplossing voor Cyprus is alleen mogelijk met de acceptatie van een gelijkwaardige status voor Turkse Cyprioten,” aldus de Turkse president.

“Ayşe tatile çıksın”

Met de befaamde cryptische woorden “Ayse kan op vakantie gaan“, kondigde de toenmalige premier Bulent Ecevit, geflankeerd door vicepremier Neccmettin Erbakan de vredesoperatie op Cyprus aan. Het Turks leger ging aan land op Cyprus om niet alleen vrede te brengen voor Turkse Cyprioten, maar ook voor de Griekse Cyprioten. De Rules of Engagement waren duidelijk: als er niet op het Turks leger wordt gevuurd, vuren wij niet terug. Turkije greep als één van de garantoren voor vrede in op het eiland, nadat op 15 juli 1974 de Grieks-Cyprioten met hulp van de militaire junta in Griekenland een coup pleegden om het eiland etnisch te zuiveren van Turkse Cyprioten en aansluiting te zoeken bij Griekenland, het zogeheten ENOSIS.

De toenmalige Grieks-Cypriotische premier Makarios, die al jaren aan de rechten van Turkse Cyprioten tornde, ontsnapte ternauwernood aan een moordaanslag door de extreemrechtse paramilitaire terreurgroep EOKA B en vluchtte naar Londen. Markarios zelf wordt ook gezien als aanjager van terreur tegen Turken op het eiland. Zijn woorden “Als het Turks leger op Cyprus landt, zullen ze geen enkele Turk vinden die ze nog kunnen redden,” staat bij veel Turkse Cyprioten nog in het geheugen gegrift. Na de vlucht van Makarios werd ENOSIS uitgeroepen en EOKA B kopstuk Nikos Sampson geïnstalleerd als president. Toen de militaire junta in Griekenland kort daarop werd afgezet, trad ook Sampson -nog geen tien dagen later-, op 24 juli, af. Op 26 februari 1981 publiceerde de Griekse krant Eleftherotipia een interview met Nikos Sampson waarin hij openlijk praat over de intentie voor massamoorden. “Als Turkije niet had ingegrepen, had ik niet alleen ENOSIS verklaard, maar zou ik de Turken in Cyprus hebben uitgeroeid.“, aldus Simpson. Niet voor niets oordeelde het Griekse Hof van Beroep op 21 maart 1997 dat de Turkse interventie in lijn was met de Verdragen van Zürich en Londen en dus legaal.

Artikel 4 van het Verdrag van Garantie Cyprus

Turkije is van oordeel dat de vredesoperatie gelegitimeerd wordt door het Verdrag van Londen en Zürich (1959) en artikel 4 van het Verdrag van Garantie voor Cyprus dat door Turkije, Griekenland en het Verenigd Koninkrijk is ondertekend. De VN en de Raad van Europa vinden dat de Turkse vredesoperatie, waarmee nog grotere etnische zuiveringen zijn verhinderd die al sinds de midden jaren 50 gaande waren door EOKA B terroristen, een bezetting is.

Turkse soldaten voorzien Griekse Cyprioten in hun water en voedsel-behoeften.

Het conflict op Cyprus is ook in de decennia nadien niet opgelost, met de Turkse Cyprioten die gelijke rechten willen en de Griekse Cyprioten die het eiland en haar natuurlijke hulpbronnen niet willen delen met hen en zichzelf als de enige legitieme eigenaar van het eiland zien. De laatste pogingen om de patstelling te doorbreken eindigden in gesprekken met garantoren Turkije, Griekenland en het Verenigd Koninkrijk, in 2017.