Home Entertainment KADINLAR PAZARI, de damesmarkt van Adana

KADINLAR PAZARI, de damesmarkt van Adana

ADANA/TURKIJE – Iedere woensdag is het een festijn bij de overdekte Çukurova semt pazarı (wijkmarkt) in de Turkse kuststad Adana. Op de woensdagen krijgt de wijkmarkt een totaal ander karakter dan wat de marktgangers gewend zijn. Geen schreeuwende marktkoopmannen maar tal van ijverige huisvrouwen die hun talenten etaleren. Alle kraampjes worden bediend door vrouwen. De plaatselijke inwoners hebben vanwege de bezetting een toepasselijk naam bedacht voor de markt : Kadınlar Pazarı (damesmarkt). Voor alle duidelijkheid moet ik er bij vermelden dat het geen ván en vóór damesmarkt is. De damesmarkt is, zowel voor dames als voor heren, voor iedereen toegankelijk. 

ONTSTAANSGESCHIEDENIS

Namens DutchTurks heb ik aan de doorgewinterde marktdame Filiz Dönmez (63) gevraagd hoe de damesmarkt is ontstaan. Filiz Dönmez vertelt dat circa 17 jaar geleden een aantal vrouwen (met name weduwen) georganiseerd naar de burgemeester liepen om een vaste kermesplaats (markt waarvan inkomsten naar een vereniging gaat) op te eisen. De burgemeester wees een vaste plek aan waar de dames 1 keer in de week een kermes konden houden. De opbrengst van de kermes werd na aftrek van de kosten onder de vrouwen gelijk verdeeld. Wat als een kermesmarkt begon is in rap tempo geheel veranderd in een echte markt waarbij de inkomsten naar de markthouder zelf ging. De vereniging doekte zich vanzelf op…

We zijn onze huidige burgemeester heel erg dankbaar dat we niet eens staplaatsgeld hoeven te betalen merkt Dönmez op. Tot slot vragen we aan de beste mumbar bereider van de damesmarkt of het damesmarkt-concept ook in het buitenland (Nederland) kans van slagen zou hebben. Dönmez is zeer positief; Waarom niet? De Turkse vrouwen zijn altijd goed georganiseerd. Als de gemeente meewerkt heb je zo een damesmarkt’. 

HET AANBOD

Driekwart van de markt bestaat uit spullen die door de dames zelf  vervaardigd of samengesteld zijn. Te denken aan diverse babykleding, bijouterie, speelgoedpoppen, etc. etc. Een kwart van de markt, tevens de drukste hoek van de markt, is gereserveerd voor horeca. Hier kan je letterlijk alles vinden wat een Turkse vrouw thuis in haar eigen keuken bereid. Mantı, sarma, dolma, börek, çörek, vis, şırdan, mumbar, koekjes … te veel om ze allemaal op te noemen.

FOTO: SURIYE ALTINI / SYRISCH GOUD
FOTO: SURIYE ALTINI / SYRISCH GOUD

 

SYRISCHE INVLOEDEN: Syrisch goud / Suriye altını

Met de komst van Syrische vluchtelingen naar Turkije is er een markt ontstaan voor Suriye Altını (Syrisch Goud) oftewel nepgoud. Het Syrische nepgoud is moeilijk te onderscheiden van (Turks) echt goud en oogt bovendien erg mooi. Het Syrische goud trekt veel Turkse klanten en verkoopt volgens de marktkoopvrouw erg goed. De verkopen zijn tegenwoordig wel op z’n retour. Het Syrische goud heeft zijn beste tijd wel gehad. Vorig jaar, rond deze tijd, was het namelijk driemaal zo druk. 

DE MARKTDAMES

De marktdames hebben altijd tijd vóór jou. Ze vertellen gevraagd of ongevraagd wat de reden is dat ze op de markt staan. Ze vragen je of alles naar wens is, hoe oud je bent en of je getrouwd bent? Je kunt het niet gek genoeg bedenken met welke vragen of verhalen je overdonderd wordt. En dat alles in enkele seconden. Na twee keer shoppen bij dezelfde marktdame heb je al een binding. ‘Trouwe’ klanten worden amper vergeten. ‘Jullie komen uit Duitsland toch?’. De drijfveer voor de dames om op de markt te staan is zeer verscheiden. De één staat er om slechts haar (eerste, tweede, of de derde) bedevaart naar Mekka te financieren en de ander staat er om het overschot aan olijfolie kwijt te raken of om haar implantaten te bekostigen. Filiz Dönmez vertelt trots dat ze de studie van haar zoon en de bruiloft van haar dochter heeft gefinancierd. Er zijn ook vrouwen die slechts voor het ‘tijdverdrijf’ op de markt staan: ‘Ik moet maar weer eens op de markt staan. Na 3 keer niet opdagen wordt mijn plek namelijk aan een ander toegewezen’. En dat is het laatste wat we willen.