Home Nieuws Historisch akkoord tussen Turkije en Libië

Historisch akkoord tussen Turkije en Libië

Het Turks parlement heeft donderdag een bilateraal pact tussen Turkije en Libië geratificeerd waarin de maritieme grens tussen de twee landen in het Oosten van de Mediterrane Zee bepalen. Een historische overeenkomst waarin Turkije haar belangen in de regio en dat van de door de VN erkende Libische regering in Tripoli veiligstelt.

De overeenkomst is tegen het zere been van onder andere Griekenland, Israël, het Egypte van dictator al-Sisi en de Libische krijgsheer Haftar die gesteund wordt vanuit de Emiraten. Laatstgenoemde landen willen het Oostelijke Mediterrane bassin gebruiken als een nieuwe energie-corridor en hoopten daarmee Turkije buitenspel te zetten. De overeenkomst tussen Turkije en Libië is gesloten op 27 november tussen Turkije en de Libische regering van Nationaal Akkoord (GNA), de door de VN erkende regering van Libië.

In het memorandum wordt uitgesproken dat ook Turkije rechten heeft in de Oostelijke Mediterrane Zee, terwijl de Grieks-Cyprioten er unilateraal boren naar gas en ook de Turkse Cyprioten recht hebben op grondstoffen onder de zee. Het memorandum tussen beide landen is reeds ondertekend door de Turkse president, nadat het werd goedgekeurd door het Turks parlement en zal in werking treden wanneer het in de Turkse Staatscourant is gepubliceerd.

De overeengekomen Exclusieve Economische Zone tussen Libië en Turkije

Post-Ghaddafi Libië

Nadat in 2011 Moammar Ghaddafi omver werd geworpen door een NAVO-interventie geleid door onder andere Frankrijk, Groot-Brittannië en de VS, en de voormalige premier werd vermoord op straat, verviel Libië in een staat van burgeroorlog, met enerzijds de door de VN erkende regering in Tripoli en anderzijds de voormalige CIA-stroman krijgsheer Khalifa Haftar. De militie van Haftar probeert sinds 2014 de door de VN-veiligheidsraad unaniem erkende Libische regering omver te werpen. Zijn militie wordt gesteund door de Verenigde Arabische Emiraten, het regime in Saudi Arabië en Egypte. Haftar was een vertrouweling van Khaddafi tot deze in 1987 samen met 600 van zijn strijders krijgsgevangene werd gemaakt in Tsjaad en uit de gratie raakte bij Khaddafi. Khaddafi eiste van Tsjaad dat Haftar werd uitgeleverd, maar de Amerikanen regelden dat hij en zijn mannen naar Zaïre werden overgevlogen. In 1988 richtte Haftar de militaire vleugel op van National Front for the Salvation of Libya (NFSL), de door de VS en de CIA gesteunde militie Libyan National Army (LNA). Hafter werd uitgewezen door Zaire toen het geen genoegen meer nam met de betalingen van de Amerikanen en kreeg samen met 300 van zijn vertrouwelingen asiel in de VS, waar hij de CIA assisteerde bij meerdere pogingen om Khaddafi te vermoorden. In 1996 keerde hij nog eens terug naar Libië om Khaddafi omver te werpen, maar hij faalde en keerde met hangende pootjes weer terug naar de VS. In 2011 dook CIA-man Haftar weer op in Libië, dit keer om de georkestreerde opstand tegen Khaddafi te leiden. Na de NAVO-interventie in Libië en de daaropvolgende buitengerechtelijke moord op Khaddafi verdween Haftar uit beeld. Tot 2014, toen hij terugkeerde om het dit keer op te nemen tegen de legitieme regering van Libië. In plaats van directe CIA-steun ontvangen hij en zijn militie nu steun van de militaire junta in Egypte, de regimes in Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten en Rusland.

Internationaal recht

Volgens het VN-Zeerechtverdrag, wat overigens niet is geratificeerd door Turkije, kan een land haar territoriale wateren tot 12 nautische mijlen uitbreiden, wat betreft haar exclusieve economische zone (EEZ), waar het recht heeft op visserij, diepzeeboringen, exploitatie en het beschermen van marine milieu. Het gebied kan echter met 200 nautische mijlen worden uitgebreid. Als de afstand tussen beide landen minder dan 424 mijlen is, is een bilaterale overeenkomst nodig om een grens neer te leggen voor de EEZ van beide landen. De afstand tussen bijvoorbeeld Marmaris, Turkije en Derna Libië is zo’n 370 nautische mijlen. Turkije heeft de langste kustlijn van de Oostelijke Mediterrane Zee, wat het volgens internationaal recht de meest geschikte kandidaat maakt voor het zoeken naar natuurlijke bronnen in de regio. Ook de Turkse Cyprioten maken aanspraak op natuurlijke reserves die uit de regio. Turkije wil daarom dat ook Turks-Cyprioten zouden mogen meebeslissen over diepzeeboringen van hun Griekse eilandgenoten. De overeenkomst tussen Turkije en Libië is geheel in lijn met de Mavi Vatan (Blauwe Moederland) doctrine die voor het eerst in 2006 door Admiraal Ramazan Cem Gürdeniz werd uitgelegd. Turkije wil zich de komende jaren toeleggen op het realiseren van het uitbreiden van haar claims op territoriale wateren aan haar kustlijnen. Zo is het land compleet ingemetseld in de Egeïsche Zee door eilandjes die twistpunten zijn tussen Griekenland en Turkije.

Sabah / DutchTurks