Home Opinie Het gedachtegoed van massamoordenaar Breivik is springlevend in Nederland

Het gedachtegoed van massamoordenaar Breivik is springlevend in Nederland

Het is vandaag exact zeven jaar geleden dat de Noorse massamoordenaar Anders Behring Breivik 77 mensen vermoordde in Noorwegen. Hij pleegde eerste een bomaanslag op het regeringskwartier in Oslo, waarbij acht mensen om het leven kwamen, en schoot vervolgens 69 deelnemers dood in het jongerenkamp van de Sociaal Democraten op het eilandje Utoya. Zijn zieke extreemrechtse gedachtegoed leeft voort in het Nederland van 2018.

Breivik publiceerde op de dag dat hij zijn terreuraanslagen pleegde een tekst getiteld 2083: Een Europese verklaring van onafhankelijkheid, een manifest waarin hij de islam en het feminisme de schuld geeft van de culturele zelfmoord van Europa. Breivik, die de extreemrechtse door pro-Israël haatgroepen gesponsorde Geert Wilders maar liefst dertig keer noemt en roemt in zijn manifest, pleit ervoor om alle moslims te deporteren uit Europa en verklaart islam en Cultuur-Marxisme tot vijanden. Zijn gedachtegoed leeft voort binnen partijen zoals de PVV en FvD, maar ook bij elementen binnen christelijke partijen en op de rechterflank van de VVD, waar de schuld van veel van wat er misgaat in de samenleving, simpelweg afgeschoven wordt op vluchtelingen, islam en het multiculturalisme.

Breivik, een fervent bewonderaar van Wilders, vindt de PVV de enige partij van conservatieven. Één van de sleutelfiguren uit het online netwerk van Breivik was een inmiddels 39-jarige Nederlandse christenfundamentalist die in South-Carolina in de VS woont. Breivik beschouwt zichzelf in zijn eigen woorden een fascist, een nationaal-socialist en een etno-nationalist en noemt zichzelf een vriend van Israël. Iets waar veel Nederlandse en andere westerse fascisten zich ook in kunnen herkennen. Niet voor niets bewonderen moderne neonazi’s zoals Richard Spencer de racistische natiestaat-wet die onlangs is aangenomen door het Israëlisch parlement. Ook voor neonazi’s geldt, zoals bij filosemitische christenen, dat ze het liefst alle joden in Israël zien wonen en niet in “Hun Europa”.

Het was juist deze racistische ideologie die de Duitse neonazi’s van de NSU aanzetten tot het vermoorden van acht Turken, een Griek en een Duitse politieagente in een serie van willekeurige moorden door heel Duitsland. Racisme binnen het Duitse overheidsapparaat leidde ertoe dat de moorden die toen ‘Kebabmoorden’ werden genoemd, als interne afrekeningen binnen migrantengemeenschappen werden beschouwd en de moordenaars er jarenlang mee weg konden komen. De Noorse massamoordenaar Breivik schreef in 2012 een brief aan de hoofdverdachte in de NSU-rechtszaken, waarin hij zijn bewondering uitsprak voor haar daden.

Zeven jaar na de terreurdaad van Anders Behring Breivik, zien we ook in Nederland dat het racistische gedachtegoed dat hem tot de gruwelijke moordpartijen op jonge mensen dreef, springlevend is. Terwijl de racistische taal voorheen beperkt bleef tot marginale bruine blogs in de krochten van het internet, zien we tegenwoordig dat mensen die zich opiniemaker, journalist of politicus noemen, openlijk of impliciet oproepen tot etnische zuiveringen. Voor het gewone volk geeft dit een vrijbrief om nog een stap verder te gaan en niet alleen te fantaseren over etnische zuiveringen, maar dit ook daadwerkelijk uit te spreken. In het Turks kennen we een gezegde: “Als de imam een scheet laat, dan poepen de volgelingen”. Wanneer het gezonde verstand niet de bovenhand krijgt bij onze politieke, culturele, religieuze en opiniemakende leiders, die zeggen begrip te hebben voor Breivik of zich verwant te voelen met hem, zullen we er niet in slagen om het extreemrechtse tij in het westen te keren en zijn we gedoemd tot het herhalen van fouten uit het verleden.

Voor de weldenkende mensen zal het dit keer lastiger zijn om achteraf te roepen dat men het niet hadden kunnen weten en zich te verschuilen achter die ene verre kennis “die in het verzet zat”. Het is nagenoeg onmogelijk om de waarschuwingen uit het heden en het verleden te negeren over wat er gebeurt wanneer je stelselmatig bevolkingsgroepen marginaliseert, stigmatiseert, criminaliseert en tot zondebok verklaart. Het gedachtegoed van Anders Behring Breivik is helaas springlevend in Nederland. Het wordt hoog tijd dat we ons krachtiger en luider gaan verzetten tegen de nieuwe nazi’s.