Home Nieuws Herdenking Anzac landing Gelibolu bij zonsopgang “zij zijn onze zonen nu”

Herdenking Anzac landing Gelibolu bij zonsopgang “zij zijn onze zonen nu”

Anzac Commemoration
Bijna een eeuw nadat hun voorvaderen vielen in Gelibolu, verzamelden duizenden Australiërs en Nieuw Zeelanders zich vannacht en vanochtend zich op de ooit bloedige slagvelden.
Sommigen waren op zoek naar de graven van hun familie, anderen om de campagne in 1915-1916 te herdenken, waarin duizenden soldaten het leven lieten op het schiereiland waar ze oog in oog stonden met de Ottomaanse troepen.

Op zoek naar grootvader
Jonathan Clarson, 20, was één van de studenten behorend tot een grotere groep studenten uit Australië die de halve wereld over waren gereisd om deze herdenking, die ANZAC-day (Australian and New Zealand Army Corps) heet. Gekleed in een korte broek en wandelschoenen, liep hij langs de vele grafstenen om de grafsteen van zijn grootvader te zoeken. “Hij heeft hier gevochten, dus ik probeer om zijn naam te vinden, het moet hier ergens bij de kustlijn zijn”, zei hij. “Ik wil hem vinden en mijn respect betuigen aan de moedige soldaten die hier hebben gevochten en het leven lieten”.

Istanbul zou binnen onafzienbare tijd veroverd worden
Het was 25 april 1915, toen meer dan 60.000 Australische en Nieuw Zeelandse troepen een gezamenlijke campagne begonnen, met een landing voor zonsopgang op het schiereiland bij Çanakkale. Het doel was om snel toe te slaan en de Dardanellen te veroveren voor de geallieerden, zodat Istanbul veroverd kon worden op de Ottomanen, bondgenoten met Duitsland destijds.

Bittere maandenlange campagne
Ze ondervonden meteen hardnekkig verzet van de Turken en de strijdende partijen bevonden zich snel in een patstelling aan het front, met een bittere campagne die nog maanden duurde. Aan het eind van 1915, besloten de ANZAC troepen zich terug te trekken, maar niet voordat naar schatting 500.000 soldaten van de geallieerden en de Turken het leven lieten, onder hen 8.000 Australische soldaten.
De meerderheid van deze soldaten zijn begraven in 32 begraafplaatsen en 28 gezamenlijke begraafplaatsen, die over het gehele schiereiland te vinden zijn.

Triest dat al die jonge mannen zijn gevallen
Dit jaar hebben bijna 4500 mensen de reis afgelegd voor de herdenkingsplechtigheden, waarvan velen de nacht doorgebracht hebben op de stranden, om niet de ceremonie te missen die voor zonsopgang zou plaatsvinden en symbool zou staan voor het eerste afgevuurde schot op die bewuste ochtend in 1915. “Het is gewoon triest om te zien dat al die onschuldige jongeren, die dezelfde leeftijd hadden als de jongeren hier, het leven hebben gelaten”, zei Vic Dwyer, een “old-timer” in zijn zestiger jaren, die is afgereisd uit de Australische stad Perth. “Het is heel belangrijk dat wij hier nu met velen aanwezig zijn”.

Geen verschil tussen Johnnies en Mehmets
De stichter van de moderne Turkse republiek, Mustafa Kamal Atatürk, die ook vocht in de strijd, bracht in 1934 hulde aan de vijandelijke soldaten die het leven hadden gelaten. “Er is geen verschil tussen de Johnnies en de Mehmets voor ons, waar zij naast elkaar in rust begraven liggen, in dit land van ons”, schreef hij. “U, de moeders die hun zonen van ver weg naar hier hebben gestuurd, veegt uw tranen van uw wangen.. Nadat ze zijn gevallen in dit land, beschouwen wij hen nu ook als onze zonen”.
Die boodschap van verzoening tussen de twee landen, raakt velen die de trip naar de herdenking maken. “De Anzac ervaring en de Anzac geschiedenis zijn nog steeds erg belangrijjk”, zei Nieuw Zeelander, Lisa Olorenshaw. “Het is niet veel passie, niet veel liefde, maar heel veel emotie”.