Home Opinie Een vergeten overwinning: Kut-ul Amare

Een vergeten overwinning: Kut-ul Amare

Op 29 april 1916 heeft het Ottomaanse Rijk een grote overwinning behaald tegen de Britse troepen en haar bondgenoten. Dit was tevens de laatste veldslag waar het Ottomaanse rijk met succes aan heeft deelgenomen en wordt door de Britten gezien als één van de grootste vernederingen uit de Engelse geschiedenis. Maar hoe komt het dat er zo weinig bekend is over Kut’ul Amare?

Britse generaal overhandigt zijn zwaard aan Halil Paşa
Britse generaal overhandigt zijn zwaard aan Halil Paşa

Vanwege de deelname van het Ottomaanse rijk aan de eerste wereldoorlog als bondgenoot van Duitsland, werd het een tegenstander van de Geallieerden. Het bondgenootschap van de geallieerden bestond onder andere uit het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en het Russische Rijk. De Centralen bestonden uit het Ottomaanse Rijk, het Duitse Rijk, Oostenrijk-Hongarije en Bulgarije.

Het Geallieerd offensief op het Ottomaanse Rijk bestond uit enkele fronten. Het plan van de Britten, de zogenoemde ‘Mesopotamian Campaign’, bestond uit het veroveren van Ottomaanse gebieden die rijk waren aan aardolie.

Vanuit Basra konden de Britten doortrekken tot het strategische gebied Qurna. Vervolgens wilden de Britten Bagdad overnemen en de Ottomanen uit Irak verdrijven.

Omdat de Ottomanen het grootste gedeelte van hun leger hadden gevestigd in de omgeving van Canakkale, Sarikamis en Palestina ging men ervan uit dat de Britten zonder moeite ook hierin zouden slagen.

Na een gefaald offensief van Ottomaanse zijde (onder leiding van kolonel Askeri) in April 1915, waren de Ottomaanse troepen genoodzaakt zich terug te trekken naar Nasiriyah. Hierna werd kolonel Nurettin benoemd als commandant van de Ottomaanse troepen in Irak.

De Britse troepen in Irak kregen extra troepen gestuurd, waardoor kolonel Nurettin noodgedwongen de Ottomaanse troepen terug moest trekken tot aan Bagdad. Hierdoor konden de Britten Nasriyah en Kut overnemen.

De Britten, dicht bij een zege, voerden een laatste offensief uit tegen de Ottomaanse troepen in november 1915. Een laatste offensief, want dat offensief bleek een grote fout te zijn.

Na een lange slag trokken de Britten zich terug, maar werden op hun beurt achtervolgd door de Ottomaanse troepen.

De Britten trokken zich terug tot Kut en werden omcirkeld door de Ottomaanse troepen. Kolonel Nurettin eistte dat generaal Townshed zich samen met zijn troepen zou overgeven, maar dit werd afgewezen door Townshed. Vervolgens voerde kolonel Nurettin een offensief uit, maar slaagde hier niet in, waardoor Halil Pasa in zijn plek werd benoemd.

Halil Pasa wachtte de Britse troepen in Kut uit, terwijl hij ook de verschillende pogingen van commandant Nixon om de troepen in Kut te ontzetten, de kop indrukte.

Na een aantal maanden in slechte omstandigheden te hebben gewacht, probeerden de Britten Halil Pasa te overtuigen om van het offensief af te zien door hem een miljoen Britse pond aan te bieden. Halil Pasa weigerde dit en opnieuw probeerden de Britten hem te overtuigen, maar dan met twee miljoen Britse pond. Dat bedrag zou nu (na de de inflatie van 100 jaar) ongeveer overeen komen met twee miljard Britse pond. Halil Pasa weigerde het aanbod opnieuw en gaf aan dat hij na zoveel gestreden te hebben er niet eens aan zou denken om een omkoping te accepteren.

Generaal Townshed was genoodzaakt om zich over te geven en deed dit op 29 april 1916. Samen met ongeveer 13.000 soldaten, waaronder zes generaals en meer dan 450 officieren, werd generaal Townshed op een veilige manier ontvangen. Halil Pasa maakte hem duidelijk dat hij als gast van de Sultan zou worden ontvangen en dat zou blijven tot het einde van de oorlog.

Britse generaals in gevangenschap
Britse generaals in gevangenschap
lion
Karikatuur over de slag: de Ottomaan als leeuwentemmer

De overwinning in Kut-ul Amare werd als nationale feestdag gevierd tot 1952. Dat jaar trad Turkije toe tot de NAVO. 1Waarom het sindsdien niet meer is gevierd is onduidelijk en laat ik over aan de oordeel van de lezer.

Een Turkse serie over Kut’ul Amare
De makers van de welbekende serie Dirilis Ertugrul (Resurrection Ertugrul in het Engels) hebben ook een serie gemaakt over de situatie in Kut’ul Amare genaamd: Mehmetçik Kûtulamâre.

De Turkse staatszender TRT brengt het ene succesvolle serie uit na de andere en het valt goed in de smaak bij zowel de mensen in Turkije als internationaal. Netflix gebruikers in een aantal landen kunnen naar Dirilis Ertugrul kijken. Als er veel vraag naar deze nieuwe serie Mehmetçik Kûtulamâre is zouden Netflix of andere content providers zich hier ook over kunnen buigen.

Een momentopname en een fragment van Ottomaanse soldaten, uit de succesvolle Turkse serie Mehmetçik Kut’ül Amare

  1. Volgens verschillende bronnen zouden de vieringen op verzoek van de Britten, die Kut’ul Amare als een vernederende nederlaag beschouwden, in 1952 in de ban zijn gedaan door de regering van premier Adnan Menderes, red.