Home Opinie Een ode aan de Universele Turk Barış Manço

Een ode aan de Universele Turk Barış Manço

Tokio 1991 – De rector van de Japanse Soka Universiteit te Tokio wappert met een Turkse vlag en probeert op afstand luidkeels met een zanger uit Turkije het hitnummer van de jaren negentig, Kara Sevda, mee te zingen. De zanger begeeft zich halverwege zijn lied tussen de studenten en al zingend, groetend, handenschuddend stormt hij recht op de rector af die met zijn armen wijd open staat om hem te omhelzen. Als de Turkse zanger de rector omhelst beginnen de Japanse studenten oorverdovende vreugdekreten uit te slaan. Dit is een van de momenten waar ik elke keer weer kippenvel van krijg als ik het terugzie.

Wie is deze buitengewone Turk? Barış Manço, de uitvinder van Anadolu Rockmuziek (Anatolian Rock), de moderne troubadour, wereldreiziger, kinderprogramma host, denker en vader van Doğukan en Batıkan Manço. Barış Manço heeft meer dan 200 liedjes op zijn naam staan waarvan tientallen in het Engels en in het Frans. Zijn liederen bevatten, anders dan de doorsnee Turkse zangers, altijd een boodschap. Als we een lijst zouden moeten opstellen van de thema’s die o.a. aan bod komen in zijn muziek kunnen we liefde, spiritualiteit, sociologie en filosofie bovenaan zetten. Onder aan de lijst kunnen we patriottisme, protest, educatie en politiek noteren. Voor elk publiek is er wat! Barış Manço was een man van het volk. Zowel linkse- als de rechtse groeperingen claimden Barış Manço. Zijn lange haar paste heel goed bij links, maar zijn opvallende rechtssnor verstoorde dat beeld. Barış Manço overleefde de politiek gevoelige jaren 60, 70 en 80 door niet openlijk voor een politiek beweging te kiezen. Dat maakte hem ook zo geliefd bij de Turken. Met zijn fascinerende podiumkostuum en accessoires (ringen, cape, ketting, mega gespen) onderscheidde hij zich van de andere zangers. Alhoewel de kledingstijl van Manço niet strookt met die van de Turken in het algemeen werd hij door het Turkse publiek hartelijk geaccepteerd.

BARIS MANCO FOTO

Dankzij Barış Manço heeft menig Turk diverse culturen leren kennen. Hij presenteerde het wereldreisprogramma 7’den 77’ye/Dünya Turu. In Nederland praatte hij met de bewoners van het Nederlandse dorp Turkeye, de autochtone Turken van Zeeland. Elders in het land bestelde hij bij een viskraam een Hollandse Nieuwe, (Eeun Haullantse neeuwe alstublift) bedankt de visboer, (danquwell) en liet zien hoe je een haring vast moest pakken en naar binnen moest werken. Hij maakte ook kennis met de burgemeester van een piepkleine gemeente die jaarlijks circa 1 miljoen bezoekers trekt; Madurodam.

Barış Manço was een geliefd persoon. Van jong tot oud hield iedereen van Manço. Hij stelde in zijn eigen kinderprogramma adam olacak çocuk sluwe vragen aan de kleuters om volwassenen aan het denken te zetten. Hij gaf ze een podium, liet ze een couplet zingen en verklaarde het adam-olacak-kind, ongeacht zijn prestatie met 50, 80 of 100 punten kampioen; Tien punten! Tien punten! Tien punten! Met 100 punten kampioen!

Over Barış Manço kunnen nog veel meer dingen geschreven worden dan wat hierboven staat. Een man die 40 jaar onafgebroken kwalitatief werk heeft geleverd kan niet in enkele alinea’s samengevat worden. Ik heb slechts de punten onder de aandacht gebracht die Barış Manço, BARIŞ MANÇO maakten. Vandaag in 1999 ruilde Barış Manço het aardse leven in voor het hiernamaals. Manço stierf op 1 februari 1999. Moge zijn ziel in vrede rusten.

Wil je Barış Manço (beter) leren kennen? Luister dan de aankomende dagen aandachtig naar zijn liederen. Als je benieuwd bent hoe hij heeft geleefd kan je zijn huis in Istanbul-Moda bezoeken die inmiddels omgetoverd is tot een museum. Vind je Istanbul ver? Dan kan je het Barış Manço Huis in België (Luik) bezoeken waar hij een aantal jaren heeft gewoond.