Home Samenleving en Religie De Dienstdoende Bibliotheek

De Dienstdoende Bibliotheek

Onlangs heb ik een bezoek gebracht aan de Nöbetçi Kütüphane, oftewel de Dienstdoende Bibliotheek. Dé Dienstdoende Bibliotheek is een bibliotheek die buiten de reguliere openingtijden om open is. Bibliotheekgangers die overdag niet de gelegenheid hebben om een bezoek te brengen aan een bibliotheek kunnen dat s’avonds of zelfs s’nachts doen.

Namens DutchTurks heb ik aan de Dienstdoende Bibliothecaris Cemil Sobaci gevraagd wat een Dienstdoende Bibliotheek is. Cemil is spontaan, energievol en bijzonder spraakzaam. Hij laat de woorden als het ware rollen en kaatst mijn brutale vragen net zo hard terug. Ik vraag aan Cemil waarom er een Bibliotheek is? ‘De Dienstdoende Bibliotheek is er omdat omdat jij er bent en omdat wij er zijn. Bibliotheken zijn voor ons allen. We zijn in stroomversnelling een consumptiemaatschappij aan het worden. Consumptiemaatschappijen leiden tot individualisering. Wij proberen het individualiseringsproces tegen te werken. De Dienstdoende Bibliotheek is tevens een trefpunt, een kennismakingsplek, een ontmoetingsruimte, een plek waar je een vertrouwensband op kunt bouwen. We zijn nog niet wat we willen zijn, maar daar werken we aan. De socialiseringslag gaat door’. Cemil is zeer ambiteus. Hij wekt de indruk een wereldverbeteraar te zijn, een workaholic. Ik vraag aan Cemil of zijn bibliotheek een directe reactie is op de huidige samenleving. Cemil zegt dat zijn bibliotheek een niche opvult. ‘Mensen die van 9 tot 5 werken kunnen fysiek nooit naar een bibliotheek. De Dienstdoende Bibliotheek is meer complementair dan een reactionair iets. De Dienstdoende Bibliotheek is iets dat echt nodig is. We laten ook zien dat het mogelijk is wat wij doen’.

Cemil Sobaci begon zijn openbare bibliotheek als eerst thuis. Acht maanden later, in oktober 2014, verplaatste hij zijn bibliotheek naar de universiteit en opende hier zijn eerste echte Dienstdoende Bibliotheek. Tegenwoordig zijn er in totaal twee Dienstdoende Bibliotheken in Adana. De bibliotheek aan de universiteit is gesloten. Vóór 2017 komt er een derde bibliotheek.

Cemil Sobaci De Dienstdoende Bibliothecaris
Cemil Sobaci De Dienstdoende Bibliothecaris

Vooraf aan mijn interview met Cemil had ik hem gewaarschuwd dat ik brutale vragen kon stellen en dat hij desgewenst geen antwoord kon geven. Hij zei dat hij daar geen moeite mee had. Ik vraag aan Cemil of hij de Dienstdoende Bibliotheek Project ergens gekaaid heeft. Hij zegt recht voor zijn raap dat hij het project niet gejat heeft. Hij voegt er zelfs aan toe dat zijn project niet eens een patent heeft en dus onbeschermd is tegen plagiaat. ‘Er zullen heus wel bibliotheken zijn in de wereld die s’nachts open zijn. Cemil heeft zelf gegoogled en weet nagenoeg zeker dat in ieder in geval in Turkije geen bibliotheken zijn die buiten de reguliere openingstijden open zijn.

Ik zeg tegen Cemil dat ik in de leesruimte jongeren zie die diep in hun studieboeken zitten. Iedereen zit keihard te blokken. Cemil zegt dat het met de aankomende examens te maken heeft. In dezer ligt de verhouding 15% á 20% leesboeken tegen 80% studieboeken. ‘Bibliotheken zijn er toch om te studeren’.

De Dienstdoende Bibliotheek moet men niet vergelijken met een stadsbibliotheek. Het is knus. Ruimte en aanbod is beperkt. Ik vraag aan Cemil welke boeken geaccepteerd en welke boeken geweerd worden. Cemil noemt geen namen van schrijvers of titels. Hij noemt een stuk of tien uitgeverijen waarmee hij samenwerkt. ‘Wij willen met uitgeverijen werken die niet specifiek één doelgroep (ideologie) bedienen maar meer doelgroepen aanspreken. Daar letten we op’.

Een gemiddelde bezoeker blijft minimaal een uur en maximaal 5 uur in de Dienstdoende Bibliotheek. ‘We hebben bezoekers die hun hele dag hier doorbrengen. We hebben hier thee, koffie, cakejes, taartjes, belegde broodjes en zelfs soepen. We zijn van 10 uur s’ochtends tot 2 uur s’nachts geopend. Iedereen is van harte welkom’.

Tot slot vraag ik aan Cemil of dit project ook in het buitenland (Nederland) toepasbaar is. Cemil kijkt mij aan en zegt dat ik de verhoudingen in Nederland beter ken dan hemzelf. ‘Als er een behoefte naar een Diensdoende Bibliotheek is en als de jongeren er warm in staan is het wel mogelijk lijkt het mij’. Ik bedank en Cemil en zijn broertje Fatih en sluit het gesprek af en schiet snel nog gauw eventjes wat impressiefoto’s.