Home Opinie Bonus Quote Dries Lesage: De andere kant van het Zaman-verhaal

Bonus Quote Dries Lesage: De andere kant van het Zaman-verhaal

ERDOGAN EN GULEN, TURKIJE EN HET WESTEN: EEN VERHAAL VAN NEOKOLONIALISME, POGING TOT REGIME CHANGE, ONAFHANKELIJKHEIDSSTRIJD EN MOGELIJKE DICTATUUR.

Wanneer bv. een rechtse Israëlische regering, na tientallen jaren van illegale bezetting en belegering, Gaza nog maar eens plat bombardeert, bieden onze media haar systematisch een uitgebreid forum voor haar versie van de feiten. Elke avond zien we haar woordvoerders en haar perspectief, naast dat van Palestijnen, bijna mooi fifty-fifty. Is het niet?

Advertentie

Als het over Turkije gaat, is er bijna nooit een wederwoord of alternatief perspectief. Men is daar wel erg consequent in. Naar aanleiding van dit conflict Erdogan-Zaman/Gülen, dat echt over veel meer gaat dan persvrijheid, is dat opnieuw het geval. Niemand kan dat nog ontkennen. De eerste kritische analyse over de PKK en haar recente strategie moet in Vlaanderen bijvoorbeeld nog verschijnen – de facto wordt de retoriek van de HDP klakkeloos overgenomen. Terwijl het dossier zelf toch meer dan genoeg tegenindicaties bevat.

Hierbij gaat dus geruisloos een deontologische norm overboord. Dat men daarbij ook een groot deel van eigen Turkse gemeenschap diep kwetst, is maar een detail. Het zijn westerse redacties die bepalen wat de waarheid, de geschiedenis, goed en slecht is in andere landen. Deze pletwals brengt een zwijgspiraal op gang. Wie durft nog een ander geluid laten horen? De weinigen die nog tegenpruttelen, worden door het slijk gehaald en dreigen zware schade aan de eigen carrière op te lopen. Zo gaat het dus in democratieën.

Bij de zaak-Zaman zijn op een kritische manier nochtans veel interessante achtergronden te geven. Bij berichten hieronder heb ik enkele stukken gepost. Zo linkten diverse westerse media – van Der Spiegel over Groene Amsterdammer tot VRT-journalisten – de Gülenbeweging tot voor kort zélf aan infiltratie in politie en justitie, en het wereldrecord gevangen nemen van journalisten via meerdere zaken…

Interessante vragen hierbij blijven
– waarom vonden al die gerechtelijke acties eigenlijk plaats?
– hoe groot was het gevaar van de kemalistische diepe staat?
– de schuld/onschuld van die honderden arrestanten van weleer, incl. journalisten (die zaken werden zwaar gesteund door Zaman),
– de betrokkenheid van AKP (tot 2012 hadden AKP en Gülen een hechte alliantie),
– wat de VS-administratie deed toen die honderden officieren werden gearresteerd,
– maar ook de politieke agenda van Gülen en zijn internationale connecties.

Vrij hallucinant dat over dit alles nu met geen woord meer wordt gerept. Hoofdfiguren van toen, zoals aan Gülen gelinkte procureurs, hebben van de Angelsaksische en Nederlandstalige kwaliteitsmedia een nieuwe identiteit gekregen: van gepolitiseerde vervalsers werden ze getransformeerd tot eerlijke speurders, helden, klokkenluiders en slachtoffers, omdat ze Erdogan himself en de AKP-top in de bak wilden draaien en daarna zelf vervolgd werden. Exact dezelfde individuen en netwerken.

Ik houd het erop dat verschillende machtige oppositiekrachten met ondemocratische methodes de verkozen AKP-regering hebben proberen afzetten of destabiliseren, duidelijk ook met steun van buitenlandse elementen. Het feit dat heel wat publiek beschikbare informatie, die erg bezwarend is voor deze oppositiekrachten, nu wordt vergeten en verdoezeld, ook door Europese instellingen en fracties in het Europees parlement, is een bewijs van die westerse steun. Ik weet niet of dat een verstandige manier van handelen is in een multipolaire en multiculturele wereld. Vergeet niet dat Erdogan in 2014 in een eerste ronde met 52% van de stemmen is verkozen.

Opvallend is ook hoe men in onderstaand verslag voor de zoveelste keer PKK en Koerden als synoniemen gebruikt. Dit is zwaar foutief, omdat de PKK maar een minderheid van de Koerdische bevolking ‘vertegenwoordigt’. Maar het is toevallig wel exact zoals de PKK het graag hoort.
En ik denk dat Erdogan en zijn achterban dit alles nu beschouwen als een reden om komaf te maken met deze netwerken en terreurorganisaties. De brutale overname van Zaman, het traangas en de onbeschaamde aanstelling van een regeringsgezinde redactie vormen wel degelijk een signaal aan het Westen: jullie, noch jullie Gülen- of PKK-vrienden, bepalen de politiek van ons land. Turkije is geen Irak, Egypte of Oekraïne. Wij willen eindelijk onafhankelijk zijn. Dit is een onafhankelijkheidsstrijd. Ik denk dat het klopt en op zich nodig en legitiem is. Wat denken al die rechtse en linkse Europese neokolonialen wel, met al hun denigrerend commentaar, en impliciete of zelfs actieve steun aan infiltratie-, media- en terreurpraktijken in Turkije en andere landen, die ze in hun eigen land nooit zouden willen?

Maar het verzet gebeurt wel met zo’n grove borstel. Er kunnen nog kranten aan de beurt komen. Denk aan de krant Cumhuriyet, die beweert dat Turkije wapens geleverd heeft aan Daesh (maar deze bewering op andere momenten dan weer inslikt en bij mijn weten geen bewijs over de eindbestemming geleverd heeft, ook al werd dit ‘nieuws’ vlak voor verkiezingen uitgebracht). Ik verwacht ook actie tegen de pro-Koerdische partij HDP, die door de PKK is opgericht (dixit de PKK-leiding) en herhaaldelijk steun uitspreekt aan de PKK (en omgekeerd). In feite is dit al aangekondigd door de premier.

Het zorgwekkende hieraan is dat AKP weinig perspectief biedt op een betere democratie. Het discours van externe belaging onderdrukt de zelfkritiek. De partij spreekt te weinig de taal van de democratie en de rechtsstaat. Ze consolideert zelf de structuur van wantrouwen zonder de hand te reiken naar mensen die het wel goed menen en legitieme kritiek geven. Zij kunnen ook slachtoffer worden. Kennen Erdogan en AKP het verschil tussen zelfverdediging en machtswellust? Mogelijk is Turkije echt op weg naar een dictatuur. De achterban mag het niet zo ver laten komen. In vele landen is het ook zo begonnen, zelfs met een vrijheidsstrijd tegen binnenlandse anti-democraten en hun buitenlandse vrienden.

De EU zou ook kunnen helpen, daar ben ik van overtuigd. Maar door eenzijdig de kant te kiezen van oppositiekrachten met praktijken die men in de EU zelf nooit zou aanvaarden, gooit de EU vooral olie op het vuur. Wat we nodig hebben is empathie met de terechte bekommernissen van de bevolking, geen kruisvaardersmentaliteit. Ik maak me erg grote zorgen over dat land en de voor ons allen heel belangrijke relatie tussen Turkije en de EU.

Professor Dries Lesage is docent internationale politiek aan de Universiteit van Gent en becommentarieert de situatie in Turkije. Dit artikel is met zijn toestemming overgenomen en gepubliceerd.