Home Nieuws Atatürk, Democratie en Europa: Turks-Nederlandse Nilüfer doet gooi naar Europese zetel met...

Atatürk, Democratie en Europa: Turks-Nederlandse Nilüfer doet gooi naar Europese zetel met VOLT

Tussen 23 en 26 mei 2019 vinden in heel Europa verkiezingen plaats waarmee ingezetenen van EU-landen politici mogen afvaardigen naar het Europees Parlement. In Nederland gaan we op donderdag 23 mei naar de stembus om 26 van de in totaal 751 volksvertegenwoordigers naar Brussel te sturen. Terwijl D66, CDA en de PVV nu het bulk van de afgevaardigden leveren met respectievelijk vier, vijf en vier zetels, lijkt de strijd nu vooral te gaan tussen de PvdA, VVD, Groenlinks en de extreemrechtse partij Forum voor Democratie. Één van de meest bijzondere nieuwkomers bij deze verkiezingen is de pan-Europese partij VOLT, die actief is in alle landen van de EU en meedoet in acht landen. VOLT doet ook in Nederland mee en maakt volgens opiniepeilingen zelfs kans op een zetel. We spraken met de nummer twee van de partij, de 41-jarige Turks-Nederlandse Nilüfer Vogels.

Nilüfer wordt in het jaar 1977 geboren in het oosten van Turkije, in het dorpje Nazimiye in Tunceli. Toen Nilüfer 1,5 jaar oud was, kwam ze naar Nederland in het kader van gezinshereniging, naar het zoals ze dat zelf omschrijft ‘pittoreske Weert’. Maar in haar jeugd voerde vooral de gebeurtenissen in haar ‘moederland’ de boventoon. Desgevraagd naar haar achtergrond, zegt Nilüfer dat ze uit een Zaza familie komt, met een vader die fervent aanhanger is van de stichter van de Turkse republiek, Mustafa Kemal Atatürk. Ook Nilüfer identificeert zich als een Atatürkçü, een seculier in hart en nieren, maar niet één met dogmatische denkbeelden over gelovigen. Nilüfer is ZZP’er, moeder en weduwe. Ze verloor haar man twee jaar geleden aan kanker en voedt haar zoontje van 2.5 jaar oud alleen op.

Waarom VOLT?

Ik ben na 10 jaar lidmaatschap bij D66 overgestapt omdat mijns inziens D66 te veel haar kernwaarden zoals onderwijs, bestuurlijke vernieuwing en privacy in de uitverkoop heeft gedaan voor regeringsdeelname. Ik heb voor Volt gekozen omdat het de eerste partij was die mijn politiek cynisme wat voor het eerst manifesteerde, om wist te buigen in optimisme. Drie jonge mensen die deze partij hebben opgericht als antwoord op populisme vond ik zeer inspirerend. Daar wilde ik bij horen.

Onderwijs

Gevraagd naar hoe Nilüfer tegenover het bijzonder onderwijs staat, antwoordt ze dat je het bijzonder onderwijs niet selectief kunt scheiden. Of het nu gaat om een christelijke, islamitische of joodse school. Allen dienen ze volgens haar hetzelfde benaderd te worden.

Je kunt niet selectief scheiden. Of je maakt alle bijzonder onderwijs onmogelijk, of geen. Dat is hoe een echte democratische rechtsstaat werkt. We moeten stoppen met discrimineren op basis van religie. Wat we wel moeten doen is toetsen of onderwijs wel strookt met de rechtsstaat. Dus aanzetten tot haat, of terrorisme, dan wel vrouwenhaat, of LGBT-haat, ontkennen van Darwin, ontkennen van historische feiten zoals de Tweede Wereldoorlog, daar moet de overheid een sterkere rol in nemen. Persoonlijk heb ik geen moeite met afschaffen van het bijzonder onderwijs, maar het zou wel een verschraling zijn als daardoor bijvoorbeeld Montessori ook niet meer kan. Dus we moeten wel voorzichtig zijn hiermee. Daarom leg ik liever objectieve criteria vast, dan dat we bijzonder onderwijs in zijn totaliteit afschaffen. Wat ik wel verkeerd vind, is zij die selectief (lees alleen islamitisch) onderwijs willen aanpakken. Meten met twee maten is altijd discriminatie.

Nilüfer noemt één van de grootste problemen niet religie, maar de sociaaleconomische positie van mensen. In Amsterdam staan volgens haar de slechtste scholen in sociaaleconomisch zwakkere buurten staan. En om dat aan te pakken zal er geïnvesteerd moeten worden in de sociale mobiliteit van kinderen door te investeren in die scholen. Ze pleit dan ook voor kleinere klassen en meer begeleiding. Ook het ontstaan van zwarte scholen, doordat bijvoorbeeld witte ouders hun kinderen niet naar bepaalde scholen sturen is een maatschappelijk probleem. Een taalachterstand is de moeder der problemen in het onderwijs. Ze heeft zelf op een witte school gezeten en zegt dat ze op die wijze goed de taal heeft kunnen leren, van haar docenten en andere kinderen. Haar ouders spraken toen geen Nederlands. Ze is het ermee eens dat ‘zwarte scholen,’ een negatieve connotatie heeft, maar zegt er wel bij dat we wel allebei meteen weten waar het over gaat. Ze pleit ervoor dat juist deze zogeheten ‘zwarte scholen’ meer geld, kleinere klassen en meer leraren krijgen.

Onderwijs moet bijdragen aan ontplooiing. Daarnaast heeft onderwijs de taak om mensen klaar te maken voor de samenleving. Tevens is het DÉ manier om zelfstandige mensen te creëren. Het is niet goed dat hierop wordt bezuinigd. Vanuit menselijk oogpunt niet, en ook niet vanuit de samenleving. Niet alleen levert het direct economisch rendement op na 15 tot 20 jaar, maar ook draagt het bij aan een inclusieve samenleving.

Ik hoop dat Turkije uiteindelijk toe kan treden tot de Europese Unie

Religie

Nilüfer noemt religie een recht en niet een vrijbrief om anderen, of je nu joods, christelijk of islamitisch bent, jouw levenswijze op te leggen. Ze omschrijft zichzelf als een échte seculier, ‘Maar niet zo’n radicale type die vooral bezig is met het bashen van moslims’. Ook moskeeën, synagoges en kerken horen bij een seculiere samenleving. Echter religie mag niet de dominante afweging zijn. Zo mag in Malta nog steeds geen abortus, en is Volt daar actief om abortus te legaliseren. Volt en ik vinden dat religie niet leidend zou moeten zijn in een rechtsstaat. Ze is trots dat ze van haar vader waardering voor Mustafa Kemal Atatürk heeft meegekregen. ‘Mensen mogen niet in elkaar geslagen worden vanwege hun seksuele geaardheid, vrouwen mogen niet opgesloten worden en kinderen niet gevaccineerd omdat het volgens het geloof niet mag. Maar mensen moten ook veilig kunnen bidden in de moskee, of met keppel over straat durven. Ze zegt dat ze hierin geen verschil ziet tussen hindoes, joden, moslims of christenen. Je laat elkaar in elkaars waarde. En daarom pleit ik voor een seculiere rechtsstaaat.

Ik heb liefde voor Atatürk van thuis uit meegekregen, en geleerd dat religie van anderen gerespecteerd moest worden. Maar tevens dat het geen ruimte mocht hebben in de aangelegenheden van de overheid. Dat is volgens mij de enige manier ook om een echte pluriforme samenleving te respecteren. Met ruimte voor iedereen.

Op de vlucht

De kersverse 41-jarige politica zegt dat er een duidelijke correlatie is in waarom mensen huis en haard achterlaten en vluchten: het ontbreken van veiligheid en stabiliteit in hun eigen land en/of een uitzichtloze economische positie in eigen land. Ze noemt het hypocriet dat EU-leiders daags na de executie van jongeren door de Egyptische couppleger Abdel Fattah Al Sisi EU-leiders hem het hof maakten.

Op Argentinië na, is er nog nooit een democratie gevallen die een Bruto Binnenlands Product Per Capita van boven de 15.000 dollar had. Al die landen die niet stabiel zijn, zitten eronder. Daarnaast is hun Gini-coëfficiënt (dat geeft de mate van welvaartsverdeling aan) vaak zeer scheef. Door interventies in die landen hebben wij (weliswaar vaak de VS maar voor die mensen het Westen een pot nat) hun landen vaak minder stabiel en nog armer gemaakt. We moeten niet verbaasd zijn dat ze hierheen willen komen. Willen we langdurig vrede in die landen dan zullen we eerst aan economische stabiliteit en verdeling van welvaart moeten werken in plaats van het bij wijzen van spreken vetmesten van stammenhoofden. We hebben als het westen die humanitaire plicht. Ik zie de EU dat beter kunnen dan de VS bijvoorbeeld. Wij zouden het continent van welzijn kunnen zijn die de menselijke maat introduceert.
Indien wij willen dat mensen in hun thuisland een fatsoenlijk en veilig leven hebben, moeten wij zorgen voor economische vooruitgang en stabiliteit. Staakt het vuren is dan het minimum. Daarom moet de EU durven de vrede en status quo te bewaken. En dat is ook tegelijk één van de redenen waarom Volt pleit voor een Europees leger.

Het is belangrijk om het welvaartsniveau van mensen omhoog te brengen, zodat zij niet ten prooi vallen aan populisme en andere vormen van extremisme.

9/11 startpunt van wereldwijde anti-moslim campagne

Over de mijlpaal in de wereldwijde haatcampagne tegen moslims waarvan de kickstart op 9/11 plaatsvond en die uiteindelijk tot uiting kwam in de illegale invasie van Irak door de VS en haar westerse bondgenoten heeft VOLT nog geen standpunt ingenomen, maar Nilüfer zegt het bizar te vinden dat mensen bijvoorbeeld ook niet weten dat Al-Qaida lange tijd is gefinancierd door de VS. De Amerikanen wilden op deze wijze Al Qaeda inzetten tegen het communisme. Dat heeft zich uiteindelijk tegen de VS gekeerd, zoals met zoveel van de tijdelijke Amerikaanse bondgenoten is gebeurd.

Inclusief patriottisme

Nilüfer heeft het over ‘Inclusief Patriottisme’, een concept waarbij iedereen die in een land woont zich daar thuis voelt en dan doet het er niet toe of je daar nieuw aankomt of de twaalfde generatie bent van dat land. Volgens haar is het land dat daar het meest ver in is, Canada. “In Canada zijn ze allereerst trots op ijshockey en daarna op hun multiculturele samenleving.

Ik denk dat het mooi zou zijn voor de EU van de 21e eeuw, dat we naar dat model kunnen groeien. Je bent en voelt je daar eerst Canadees en dan Portugees of Libanees, joods of moslim of Sikh, dat komt daarna, maar iedereen is trots op het feit dat hij bovenal Canadees is. In die context zou iedereen in Nederland zich Nederlander voelen en dan Marokkaans of Turks of Surinaams.

Populisme en terrorisme: wat voedt het, hoe maak je het onschadelijk?

Ik denk dat je mensen perspectief moet bieden. Daarbij moet je niet naïef zijn. Het duurt ongeveer zo’n vijftien jaar wil je het tij van het populisme definitief keren. Teveel mensen staan aan de zijlijn, teveel mensen komen net wel, net niet rond. Teveel mensen vinden het daarom makkelijk om nieuwkomers daar de schuld van te geven, terwijl de schuld daarvoor ligt bij de globalisering en het neoliberalisme. En dan vooral het neoliberalisme. Globalisering heeft ook wel goede kanten, terwijl het neoliberalisme slechts een fractie van de mensen rijk heeft gemaakt en het bulk van de mensen heel weinig heeft. Ik heb het vaker gezegd. Vroeger had je een situatie. Dan werkte je, je wekker ging af en je was om 7.30 uur op kantoor. De 23e van de maand kreeg je keurig netjes je salaris, je premies werden ingehouden, je kinderen gingen naar een fatsoenlijke school, je ouders kregen goede zorg. Je twijfelt tegenwoordig aan alles. Of je ouders wel de goede zorg krijgen en of je kinderen goed onderwijs genieten. Die zorgen hadden de meeste mensen niet. Ze vertrouwden vadertje staat en dat doen ze tegenwoordig niet meer. De meeste mensen zijn nooit aanhanger van de liberale democratie geweest, maar ze steunden het omdat het welvaart en welzijn bracht. En nu die twee weg lijken te vallen voor velen, valt de steun ook weg voor de liberale democratie. Het is belangrijk om het welvaartsniveau van mensen omhoog te brengen, zodat zij niet ten prooi vallen aan populisme en andere vormen van extremisme. Wil je uit een erbarmelijke situatie komen, dan zul je coöperatief moeten werken met de mensen om wie het gaat. In dat opzicht haal ik inspiratie uit een quote van voormalig Amerikaans president Franklin D. Roosevelt:
“True individual freedom cannot exist without economic security and independence. People who are hungry and out of a job are the stuff of which dictatorships are made.”

Hoewel ze op vragen over conflicten niet altijd een duidelijk standpunt inneemt en een verzoenende toon aanslaat, is ze wat betreft het milieu een radicaal. Ze rijdt elektrisch, gebruikt LED-lampen en noemt zichzelf flexitariër, iemand die vijf dagen in de week bewust geen vlees, kip of vis eet, en op lage temperaturen wast. Want -zegt ze- “Ik wil dat mijn kind, en met hem alle andere kinderen, zon, zee en strand associëren met vakantie en plezier. En niet met een verschroeide aarde, torenhoge dijken en een zwarte, dode zee.

Deze uitdagingen kunnen we niet op Nederlands niveau oplossen. Want milieu en milieuproblemen trekken zich geen biet aan van landsgrenzen. Dus wanneer elders de kolencentrales door blijven kachelen, zitten wij alsnog met natte voeten. Daarom moet de EU niet alleen meer aan haar burgers denken, maar ook aan de generaties na ons. Ik wil mijn zoon met opgeheven hoofd aan kunnen kijken en zeggen dat ik alles, maar dan werkelijk ook alles, binnen mijn macht heb gedaan om hem een leefbare wereld te gunnen.

VOLT pleit ook voor een klokkenluidersbescherming, hoe zit dat? Mogen mensen zoals Julian Assange daar gebruik van maken?
De klokkenluidersbescherming zoals VOLT die voorstelt, geldt voor iedereen die onrecht aankaart en zaken die van maatschappelijk belang zijn in de openbaarheid brengen. Zowel Julian Assange als Edward Snowden zouden met deze regeling in bescherming kunnen worden genomen. Gevraagd of die bescherming ook zou moeten gelden voor de twee Franse journalisten die onthulden hoe Franse wapens worden gebruikt in de vuile oorlog in Jemen, antwoordt ze bevestigend, al was ze niet op de hoogte van een dergelijke dreigende vervolging.

Moet Turkije toetreden tot de EU

We moeten Turkije niet anders behandelen dan ieder ander land dat om toetreding heeft gevraagd. VOLT is voorstander van Turkse toetreding tot de EU, mits aan de Kopenhagen-criteria wordt voldaan. Ik hoop dat Turkije uiteindelijk toe kan treden tot de Europese Unie.

Nilüfer Vogels (41) staat op plek twee van de Europese partij VOLT.
Het verkiezingsprogramma van VOLT Nederland, de Amsterdam Declaration, is HIER terug te lezen.