Home Opinie Zondebokhumor met Arjen Lubach, xenofobie en islamofobie als satire

Zondebokhumor met Arjen Lubach, xenofobie en islamofobie als satire

DELEN

Afgelopen zondag was het weer raak op Zondag Met Lubach, het grappig bedoelde programma van Arjen Lubach dat voor een deel wordt geschreven door mensen met rechtse denkbeelden. Lubach gebruikte weer eens islamofobe zondebokhumor tot vermaak van het ganse land. Turkse Nederlanders die er wel om konden lachen, realiseren zich niet dat Lubach hier islamofobie en xenofobie normaliseert.

Zelfs de staatszender NOS, noemt het programma een “daverend succes op internet”. Het item, de Lange Arm van Ankara, is kort gezegd een opsomming van racistische vooroordelen van de PVV over Turkse Nederlanders en islamofobe sentimenten uit de linkse hoek. De opsomming wordt gemaakt op een getekende hand. Zo worden Turkse Nederlanders met de dubbele nationaliteit verweten, verwijzend naar een SCP rapport, het slechtst geïntegreerd te zijn, terwijl uit het rapport blijkt dat Turkse Nederlanders juist goed geïntegreerd zijn en in grote mate participeren aan de Nederlandse samenleving. Ook herhaalt Lubach de islamofobe complottheorie uit het geradicaliseerde Leidse bolwerk dat er een demografisch plan achter de dubbele paspoorten zou zitten. Exact wat schreeuwerige schedelmeters de samenleving proberen voor te houden. Vervolgens worden Turks-Nederlandse organisaties in het beklaagdenbankje gezet, gebruikmakend van een oud betoog van Zihni Özdil, die een eigen kruistocht tegen de islam voert.

Veelzeggend is dat het woord ‘islam’ op de middelvinger van de hand wordt geplaatst door team Lubach. Een grove belediging waar bewust voor is gekozen, aangezien dit ook als afbeelding wordt gebruikt waarmee de youtube-link wordt ingeladen op sociale media. Lubach en zijn team herhalen standpunten die actief door SP-leden als Sadet Karabulut, die op missie is tegen Diyanet, worden uitgedragen. Diyanet moskeeën en imams worden verdacht gemaakt en weggezet als Lange Arm van Ankara, terwijl het belang van Diyanet niet wordt benoemd. Door Diyanet lopen geloofsgemeenschappen juist niet het risico om gekaapt te worden door radicale kwaadwillenden. Diyanet is de belichaming van een instituut dat de islam en de seculiere democratische rechtsorde bijeen weet te brengen. Daaraan voorbij gaan en het reduceren tot slechts inmenging van een buitenlandse mogendheid doet geen recht aan het instituut.

Intimidatie is de vierde vinger van de hand dat Lubach becommentarieerd. Daarbij benoemt Lubach de ontslagen en vastgezette Turken “door Erdogan” en een fragment waarop hij live inbelt op het journaal op de avond van de militaire coup, zonder dat de coup zelf waarbij honderden doden en duizenden gewonden zijn gevallen, een relevant punt, wordt benoemd. Ook DENK en Tunahan Kuzu moeten het ontgelden. Lubach zegt dat DENK consequent weigert om kritiek te hebben op Erdogan en laat dan een fragment zien van een POWNED-item, maar alleen tot het stuk waar hij niet reageert en andere journalisten groet. Daar wordt de video onderbroken. Lubach zegt vervolgens “Het kan zijn dat DENK zich niet durft uit te spreken of het niet willen, maar het feit is dat het niet gebeurt”. Een leugen van Lubach zijn kant. Als de video 20 seconden doorloopt, zegt Kuzu namelijk dat hij niet achter de woorden van de Turkse president staat. Lubach zegt vervolgens dat er mensen in Nederland zijn die wel kritiek op Erdogan zouden willen uiten, maar het niet durven. Hij betreurt het gebrek van vrijheid van meningsuiting omdat ze geïntimideerd zouden worden. In werkelijkheid zijn het AK-Partij aanhangers, mensen die zich tegen racisme uitspreken, mensen die schrijven over racisme, die in Nederland opgejaagd, bedreigd en geïntimideerd worden. Vraag maar aan journalist Peter Breedveld, aan activist Anne Fleur Dekker, aan journalist Kevin P. Roberson, de mensen die de JA-campagne voor het Turkse referendum organiseren of aan kritische twitteraars en bloggers die iets van seksisme of racisme durven zeggen. Het item wordt afgesloten met de duim, voetbal. Een samenvatting van de voetbalwedstrijd tussen Turkije en Nederland die in een 3-0 overwinning voor Turkije eindigde, wordt becommentarieerd door de tekstschrijver Diederik Smit, die zijn eigen denkbeelden tussen de grappen in heeft verwerkt.

Hier wordt zondebokhumor bedreven. Waarbij xenofobe en islamofobe sentimenten uit de samenleving in hapklare brokken als grap worden gebracht. Hoewel Lubach en zijn team vast onder de indruk verkeren dat ze met een Erasmiaanse Lof der Zotheid de islamitisch Turks-Nederlandse reformatie in gang hebben gezet, is het in mijn ogen vooral een goedkoop carnavalesque prutje, dat dient als koren op de molen van hen die deze aflevering als een bevestiging zien van hun vooroordelen over minderheden in Nederland. Satire dient van oudsher als middel om de macht te tarten en niet om minderheden van een land tot zondebok te maken. Dat is wat hier wel effectief gebeurt. Zo richten satirische bladen in Turkije, zoals LEMAN, UYKUSUZ en PENGUEN zich vaak tot de Turkse president Erdogan, met satire dat vele malen harder is dan wat in Nederland gangbaar is. In Turkije zou het ondenkbaar zijn dat humoristen dergelijke racistische of discriminerende uitzendingen zouden houden over Koerden, Armenen, Alevieten, Tjerkessen. Heel Turkije zou er schande van spreken, ook de “Nationalistische Grijze Wolven” waarvan Lubach spreekt, in tegenstelling tot wat er nu in Nederland gebeurt. De Turks-Nederlandse gemeenschap, hoe divers ook, staat op dit moment zeer alleen. Alle mainstream politieke partijen en media hebben zich afgekeerd van deze gemeenschap, die onder het mom van Erdogan-kritiek, de ene na de andere racistische haatcampagne moet verwerken. En als mensen wel betrokken raken bij de Nederlandse politiek en op DENK stemmen, dan is het ook weer niet goed. Het moet op de manier zoals het voorgeschreven wordt door mensen als Lubach en zijn team of allochtonen die een kruistocht tegen de islam voeren.

Satire zou in de eerste plaats bedoeld moeten zijn om onrecht te bestrijden. Juist tegen de mainstream in. Lubach en zijn team doen het tegenovergestelde. Zij gebruiken de salonfähig geworden xenofobie en islamofobie om een reeds gestigmatiseerde minderheid in Nederland tot zondebok te verklaren en apart te zetten.