Home Opinie The good, the bad and the Dutch Dutch

The good, the bad and the Dutch Dutch

DELEN

The bad: het giftige debat.

Gisteren schreef mijn vriendin @Turksetulp een open brief aan minister-president Rutte en aan president Erdogan. Zij schreef hen dat zij bang is dat Nederlands Turkse burgers het slachtoffer zullen zijn van de diplomatieke rel tussen beide landen. Haar angst is niet ongegrond. Ook ik spreek mensen van Turkse komaf die me vertellen hoe vilein en venijnig zij door mede-landgenoten, Dutch-Dutch, bejegend worden. Helaas is dit niet iets van de laatste dagen, en helaas treft dit niet alleen mensen van Turkse komaf. De kern van het giftige discours heeft alles te maken met het kruispunt van de geschiedenis waarop West-Europa zich bevindt.

In zijn boek “De zijderoutes” legt Peter Frankopan, Brits historicus en directeur van The Centre for Byzantine Research aan de universiteit van Oxford, deze kwestie uit aan de hand van een terugblik op de geschiedenis. Hij licht toe dat de culturele arrogantie van het westen tot beslissingen heeft geleid, die de destabilisatie van de wereld in de hand hebben gewerkt. Als voorbeeld noemt hij de mate waarin het westen zich de olievoorraden heeft toegeëigend: zo heeft het Verenigd Koninkrijk voor de duur van 60 jaar het monopolie op de Iraanse olie bemachtigd. Daarbij gaat alle winst naar het westen en heeft de lokale bevolking het nakijken. Het feit dat de winst van de olievoorraden niet ten goede komt van de lokale bevolking en de leefomstandigheden verbetert, verklaart, volgens Frankopan, de weerstand en de frustratie van de bevolking in Iran tegen het westen. Europa, als spin in het net, strijkt alle winst op en recyclet het oliegeld om het als gif aan de elite in het land terug te geven, zodat de wereld destabiliseert, verklaart Frankopan. De westerse culturele arrogantie – iedereen zou moeten zijn zoals ‘wij’: de westerse bevolking – is medeoorzaak van de onrust in het Midden-Oosten en de enorme aantallen vluchtelingen, die naar Europa (willen) komen.

The Dutch Dutch

En precies die westers culturele arrogantie voert de boventoon in het politieke debat, voorafgaand aan de Tweede Kamerverkiezingen. Waar je ook komt, wie je ook spreekt, als het over politiek gaat valt bijna in dezelfde ademtocht het woord ‘identiteit’. De Nederlandse identiteit wel te verstaan. Want die schijnt kwijt te zijn, verloren, verdwenen, weg, foetsie. Curieus in dit geval is dat politici ‘identiteit’ vertalen in het al dan niet hebben van dubbele paspoorten, het land van herkomst van familieleden of religie. Voor de helderheid: nationale identiteit is niet hetzelfde als culturele, religieuze of sociale identiteit. Het zijn verschillende identiteiten waarover iedereen beschikt, of je nu wel of geen bi-culturele wortels hebt. Merkwaardig, overigens, dat dit debat in de 21e eeuw gevoerd wordt in een land waar immigratie vanaf de 16e eeuw de normaalste zaak van de wereld is.

The good: de wereld ligt op onze deurmat

Enfin, dichter bij huis zien we dat de bevolkingssamenstelling in Europese grote steden steeds meer divers is. Superdivers, zegt hoogleraar Maurice Crul : ‘internationale migratie heeft de make-up van onze groet steden totaal op zijn kop gezet’. In Rotterdam wonen bijvoorbeeld 635.305 mensen, waarvan er 315.350 (49 %) niet Dutch Dutch zijn. En, als geen enkele culturele of religieuze groep meer in de meerderheid is, dan zal iedereen zich aan iedereen moeten aanpassen. Als dat betekent dat er een gemeenschappelijk verhaal ontbreekt, dan valt een samenleving terug op kleine verhalen met identitaire componenten. Precies dat versterkt de polarisatie. Terwijl iedereen die een beetje handelsgeest heeft, weet dat mensen met een bi-culturele achtergrond internationale contacten hebben vanwege familiale banden. Internationale contacten liggen op de deurmat: mensen met een bi-culturele achtergrond spreken talen spreken die niet standaard in het onderwijs gegeven worden, ook dat is een asset. Niet alleen daarom is mijn vriendin @Turksetulp een aanwinst en een verrijking voor Nederland. Ze is ook nog eens kritisch, en ze heeft de moed om lastige vraagstukken voor te leggen aan ons, Nederlanders. Net als zij doen ook mijn studenten dat: dagelijks heb ik kritische gesprekken met hen over de lastige onderwerpen die zich aandienen. En telkens blijkt dat zij, de jeugd van nu met een bi-culturele achtergrond, de open, tolerante Nederlandse samenleving een warm hart toe dragen. Natuurlijk kunnen zij hun culturele wortels niet verloochenen, dat zou een inbreuk zijn op hun identiteit.

Het blijft bijzonder dat het huidige politieke discours in Nederland uit is op de culturele onteigening van de identiteit. Nederland, dat internationaal bekend staat als een tolerant land, met een open democratie, waar vrijheid van meningsuiting een groot goed is. De culturele onteigening van identiteit is geen politieke aangelegenheid. Wij, het volk, wij bepalen wie we zijn in al onze diversiteit.

Morgen openen de stemlokalen.

Gastauteur dr. Marina Meeuwisse is stadspsycholoog, fotograaf en media-pedagoog.