Home Opinie Hartslag Turkije | Van Volks-president naar Staats-president

Hartslag Turkije | Van Volks-president naar Staats-president

DELEN

VAN VOLKS-PRESIDENT…

Sedert 29 oktober 1923 is Turkije een republiek (cumhuriyet) met aan het hoofd een [volks]-president (cumhurbaşkanı). De volks-president of president werd tot aan de laatste presidentsverkiezingen door de volksvertegenwoordiging gekozen. De huidige president Recep Tayyip Erdogan is de eerste president die rechtstreeks door het volk is gekozen. De president heeft, met name na 1950, een symbolisch karakter gehad. Een elder statesman die op de achtergrond over de schouder van de premier meekeek en desnoods ingreep.

Erdogan had al in de eerste weken van zijn presidentschap aangegeven dat hij als president een actievere rol wilde aannemen. De proactieve en partijdige houding van Erdogan is door de oppositie partijen niet in dank afgenomen. De president hoorde namelijk onpartijdig te zijn. Erdogan verdedigde zichzelf met de volgende woorden:’ ik bewaar mijn afstand tussen partijen even gelijk maar er is wel een partij die een aparte plek in mijn hart heeft….’. Media schrijven dat Erdogan niet binnen de perken blijft, in strijd met de grondwet handelt, de democratie ondermijnt, een éénmansstaat wil. Internationale media plaatsen doorgaans karikaturen die Erdogan als een absoluut monarch, een sultan afbeelden. Opiniemakers in ons land gebruiken liever het woordje dictator om Erdogan af te kraken.

… NAAR STAATS-PRESIDENT

Frappant is dat Erdogan zelf aangeeft dat hij met de huidige bevoegdheden als volks-president niet méér kan betekenen voor Turkije. Zijn bevoegdheden zijn naar eigen zeggen beperkt om Turkije naar een hoger niveau te tillen. ‘Met het huidige systeem tot hier en niet verder…. Wij moeten het systeem wijzigen’. De bevoegdheden van de president kunnen alleen uitgebreid worden als er een grondwetswijzing plaatsvindt. Om de grondwet te kunnen wijzigen moeten er minstens 367 van de 550 parlementsleden akkoord gaan met de wetswijzing. De AK-Partij, waar Recep Tayyip Erdogan de oprichter van is, telt 317 parlementsleden. Premier Binali Yildirim (AKP), probeert de voorzitter van de Nationalistische Partij (MHP) Devlet Bahceli over te halen om samen met zijn fractie mee te stemmen om het minimum van 367 te bereiken. Deze concensus is op zaterdag bereikt, waarna het voorstel is voorgelegd aan het Turkse parlement.

Andy-AR heeft uitgezocht wat de Turken over het mogelijke presidentiële presidentschap denken.

Hieronder zijn de uitslagen van de enquête in cirkelgrafieken weergegeven. De tabellen geven een meer gedetailleerd beeld van de geënquêteerden; de deelnemers aan de enquête zijn naar leeftijd en stemgedrag geclassificeerd.