Home Opinie De sneeuwwitte hoofdredacties van Nederland

De sneeuwwitte hoofdredacties van Nederland

DELEN
Foto Ed van der Elsken, Durban, Zuid-Afrika, 1959.

Veel gedrukte en online nieuwsmedia krijgen vaak het verwijt in hun nieuwsgeving over Turkije te kiezen voor een Oriëntalistische benadering. Een achtergebleven visie van het oosten, de Oriënt, in tijden van de mondiale kolonisatie eind negentiende eeuw. Een term die werd gebruikt door de Palestijns-Amerikaanse professor Edward W. Said om de beschouwing van de Oriënt door een exclusief blanke bril aan te duiden. Hoe kleurloos zijn die redacties eigenlijk?

NRC Handelsblad / CBS

In 2015 deed de NRC onderzoek naar de vertegenwoordiging van niet-westerse allochtonen op nieuwsmedia-redacties en kwam tot een schokkende, maar niet verrassende ontdekking. Slechts 3.21% van de grote nieuwsredacties in Nederland bestond uit niet-westerse allochtonen. Van de 1684 medewerkers op die redacties was slechts 54 van niet-westerse komaf. Terwijl 11.9% van de Nederlandse bevolking van niet-westerse komaf is. 54 van de 1684 journalisten zijn dus een afspiegeling van 1.997.584 van de 16.829.289 inwoners in Nederland.

WEINIG STUDENTEN
De ondervertegenwoordiging van Nederlanders van niet-westerse komaf op redacties zou ook te maken hebben met de schaarste van studenten en de gesloten werkcultuur op redacties. Je past je aan, aan de geldende normen en waarden of je valt buiten de boot. Er zouden nauwelijks studenten met een niet-westerse achtergrond zijn die de opleiding journalistiek volgen. Deels, omdat de beroepsgroep weinig baanzekerheid biedt. Hart van Nederland met de Marokkaans-Nederlandse eindredacteur Touria Ahayan aan het roer, komt het dichtst in de buurt van een juiste afspiegeling van de Nederlandse bevolking en staat bovenaan de lijst met 9.5% van de journalisten van niet-westerse komaf. Van de 65 medewerkers in dienst, zijn er bij Hart van Nederland 6 van niet-westerse komaf. Touria Ahayan is wel een uitzondering op de regel. De meeste hoofdredacties van nieuwsmedia zijn zo blank als room. Ik nam de proef op de som en ging tellen.

Wanneer we kijken naar de samenstelling van diverse hoofd- en eindredacteurs en redactiechefs bij de grote kranten in Nederland, dan is het contrast met de samenleving groot. Heel groot.
– Telegraaf 2 (redacteurs) – 0 van niet-westerse komaf. (Verdere redactiesamenstelling onbekend)
– Metro (8 redacteurs) – 0 van niet-westerse komaf.
– Nu.nl (4 redacteurs) – 0 van niet-westerse komaf.
– NOS (2 redacteurs) – 0 van niet-westerse komaf.
– Nieuwsuur (2 redacteurs) – 0 van niet-westerse komaf.
– Volkskrant (21 redacteurs) – 1 van niet-westerse komaf (Pay-Uun Hiu (Amsterdam, 1960) is dochter van een Chinese vader en een Nederlandse moeder).
– NRC (19 redacteurs) – 0 van niet-westerse komaf.
– ADR nieuwsmedia / Hoofdredacteur Hans Nijenhuis (AD, BN DeStem, Brabants Dagblad, Eindhovens Dagblad, de Gelderlander, de Stentor, PZC en Tubantia.) – Redactiesamenstelling onbekend.
– Trouw (3 redacteurs) – 0 van niet-westerse komaf.

Van de 61 hoofd- en eindredacteurs bij de grootste nieuwsmedia in Nederland is slechts één medewerker van niet-westerse komaf: De Chinees-Nederlandse Pay-Uun Hiu in dienst van de Volkskrant. Dat is 1.64 % wat bij een korte steekproef naar voren komt. Een zeer zorgwekkend beeld van een monotoon en gelijkgeschakelde mediatop.

GEEN POSITIEVE DISCRIMINATIE
Pleit ik ervoor om mensen op basis van afkomst aan te nemen in plaats van op basis van kwaliteiten? Nee, absoluut niet. Iemand moet wel de kwaliteiten hebben en de gezaghebbende positie van eindredacteur verdienen. Maar dat deze uitkomst stof tot nadenken geeft over de eenzijdigheid van en de Oriëntalistische toon van nieuwsberichten en het wantrouwen dat heerst onder veel Nederlanders jegens de traditionele media, is onontkoombaar. We moeten af van de Orientalistische bril op mediaredacties, waarvan de lezers het exclusieve beeld krijgen voorgeschoteld van Occidentalistische minderheden. Het begint bij het aanstellen van Nederlanders van niet-westerse komaf als redactiechefs die de status quo durven te tarten, dwars door de heersende ons-kent-ons bedrijfscultuur en niet met het aannemen van columnisten die over hun eigen gemeenschap pissen en zich kritiekloos onder de politiek correcten proberen te wurmen of zichzelf reduceren tot een Nederlander met een exotische bite.

Wil je het vertrouwen herwinnen van de 2 miljoen Nederlanders die ondervertegenwoordigd en gemarginaliseerd worden? Begin dan met het aanstellen van de juiste mensen op de juiste posities en luister naar de werkelijk bezorgde burgers in de samenleving.