Home Opinie Allochtoon, het woord verdwijnt, het hokjesdenken blijft

Allochtoon, het woord verdwijnt, het hokjesdenken blijft

DELEN

Vandaag is de Raad in migratie en classificatie met een publicatie gekomen waarin zij pleiten voor het afschaffen van de woorden allochtoon en autochtoon. De publicatie is nog geen advies aan het kabinet, maar slechts een verkenning. De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) zien wel al met onmiddellijke ingang af van het gebruik van het woord allochtoon en autochtoon. Het CBS zal dan ook niet meer spreken van allochtonen in bevolkingsstatistieken. Er komt ook geen alternatief voor het woord, mocht men alsnog willen ‘stigmatiseren,’ (gewoon omdat het kan en mag), zal men voorstaan spreken van: Turkse-Nederlanders, kennismigranten, asielmigranten of economische migranten. Ook kan men spreken over ‘migrantenkinderen’ of ‘inwoners met een migrantenachtergrond.’

In eerste instantie knipperde ik even met mijn ogen toen ik dit bericht las in de vroege ochtend, ik vroeg me af of ik wel goed wakker was. Was het dan eindelijk zo ver dat mijn Twittermattie @Allochtoons zijn naam kon veranderen? Helaas niet, niet zolang men in dit land geïnstitutionaliseerd racisme met man en macht in stand probeert te houden. Niet zolang de PVV bestaat. Tot die tijd is de afschaffing van het woord ‘allochtoon’ slechts symboolpolitiek te noemen.

Term ‘Allochtoon’ dient onderzoeken niet meer

Ik geloof er niet zo in dat de beweegredenen van de WRR en het CBS het tegengaan van stigmatisering van ‘allochtonen’ is. De wetenschap heeft er immers geen boodschap aan hoe bepaalde woorden door bepaalde mensen gebruikt zouden kunnen worden om minderheden te framen. Zij willen van die term af, omdat het juist níet stigmatiserend genoeg is, het dient hun onderzoeken niet meer, het hokje ‘allochtoon’ daar passen gewoonweg teveel mensen met een Turkse of Marokkaanse achtergrond niet meer in. Veel ‘autochtone’ Nederlanders zien derde en vierde generatie Turken en Marokkanen nog steeds als ‘allochtonen’ of buitenlanders, maar voor het CBS zijn ze dat niet. Van velen zijn beide ouders namelijk gewoon allebei in Nederland geboren. Het CBS zat dus met het volgende probleem: hoe kun je onderscheid blijven maken tussen groepen mensen in statistieken, wanneer je ze geen allochtoon meer kunt noemen? Hoe noem je derde en vierde generatie kinderen van Turkse en Marokkaanse afkomst, van wie beide ouders in Nederland zijn geboren? Liever niet gewoon ‘Nederlander’ schijnbaar. En daarom hebben ze het woord allochtoon afgeschaft. Nu zijn ze ‘inwoners met een migrantenachtergrond’, of ‘Nederlanders met een Turkse achtergrond’ en zullen alsnog in hokjes geplaatst worden door het CBS. Met een beetje pech blijven ze door het CBS aangeduid worden als ‘inwoners met een migranten achtergrond’, tot in de eeuwigheid.

Het lijkt me dus onzin om te geloven dat hun beweegredenen erop zijn gebaseerd, dat het woord allochtoon vaak een negatieve lading heeft. Men denkt bij het woord allochtoon vaak aan een Turk of Marokkaan en in bredere zin aan een moslim en niet zozeer aan Duitsers of Polen. Het gaat de overheid dus niet zozeer om het stigma dat Nederlandse moslims dragen ‘allochtoon’ te zijn weg te nemen. Nee, in tegendeel, ze bewijzen in de eerste plaats zichzelf een dienst. Zo kunnen ze nog een scherper onderscheid maken in welke groep ze nu precies bedoelen. Dit besluit is er één die het hokjes-denken van de overheid vooral een dienst bewijst en is tevens de natte droom van iedere socioloog.

“Inwoners met migrantenachtergrond”

Criminaliteits- en schooluitval-cijfers van bijvoorbeeld niet-allochtone Turkse Nederlanders, die de CBS niet meer kwijt kon onder het kopje ‘allochtoon’, zullen vanaf nu in kaart gebracht worden onder ‘inwoners met een migrantenachtergrond’, of gewoon onder ‘Nederlanders met een Turkse afkomst.’ Waar ook nu weer geen rekening mee zal worden gehouden door de overheid, CBS etc, is hoe iemand zichzelf verhoudt tot de groep waarin hij of zij is ingedeeld. Etniciteit kan alles zeggen over een persoon, maar ook weinig of niets. Wanneer bijvoorbeeld een varkensvlees etende, bier zuipende, witte vrouwen n*****de Turkse-Nederlander een misdaad zou plegen, neemt de CBS zijn wangedrag dan op onder het kopje: ‘Criminaliteit onder inwoners met een moslim- achtergrond van Turkse komaf’? Lijkt me unfair. Of zeg ik nu iets geks?

Toch ben ik wel blij blij, met het schrappen van dit woord, al was het maar omdat het niet iets zegt over de persoon die ‘allochtoon’ is, maar over de geboorteplek (niet in Nederland) van zijn ouder(s). Deze term allochtoon betekent letterlijk ‘van een andere aarde/gebied’, en is in 1971 geïntroduceerd door de medeoprichter van de PvdA, sociologe Hilda Verwey-Jonker, ter vervanging van het gangbare woord ‘immigrant.’ Daarvoor werden ze al in de biologie gebruikt om in- of uitheemse planten, dieren en verschijnselen mee te duiden. Tegenwoordig heeft het woord vooral een racistische lading gekregen.

Versterk het saamhorigheidsgevoel

Ik wil in een samenleving leven, waarin we allen ons criminele gedrag en schoolprestaties onder het kopje: ‘Criminaliteit onder Nederlanders.’ ‘Schooluitval onder Nederlanders,’ kunnen terugvinden en er geen aparte statistieken voor bepaalde minderheidsgroepen worden bijgehouden. Dat zal gelijk ons saamhorigheidsgevoel versterken, ons aanspreken op onze gezamenlijke verantwoordelijkheid om er wat van te maken in dit land.

Het zijn niet zozeer de woorden die we gebruiken om mensen of bepaalde groepen mensen te duiden, het is de lading die we eraan geven. In het huidige klimaat lijkt het me om het even of het woord ‘allochtoon’ wel of niet meer gebruikt wordt. Zolang Dhr. @Allochtoons bestaansrecht heeft, hebben we nog een lange weg te gaan in dit land.